Günlük yaşamda sık kullanılan kas ve eklemler zaman içerisinde yoğun yük altında kalabilir. Özellikle tekrarlayan hareketler, spor yaralanmaları, masa başı çalışma düzeni veya yanlış egzersiz alışkanlıkları tendon yapılarında hasara neden olabilir. Bu durum çoğu zaman halk arasında “tendon iltihabı” olarak bilinen tendinit tablosunu ortaya çıkarır. Özellikle omuz, dirsek, diz, el bileği ve ayak bileği çevresinde görülen tendinit; hareket sırasında ağrı, güç kaybı ve yaşam kalitesinde düşüşe yol açabilir.
Tedavi edilmeyen tendon problemleri zamanla kronik hale gelerek günlük aktiviteleri zorlaştırabilir ve tendon yırtılmalarına kadar ilerleyebilir. Bu nedenle erken tanı ve doğru tedavi planlaması oldukça önemlidir. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, tendinit tedavisinde hastaya özel değerlendirme ve güncel tedavi yöntemleriyle yaklaşım sunmaktadır.
Tendinit Nedir?
Tendinit, kasları kemiklere bağlayan tendon dokusunun zorlanma veya tekrarlayan mikrotravmalar sonucu iltihaplanmasıdır. Tendonlar oldukça güçlü yapılar olsa da aşırı kullanım, yanlış hareketler veya yaşa bağlı yıpranma nedeniyle hasar görebilir.
Tendinit yalnızca sporcularda görülmez. Bilgisayar başında uzun süre çalışan kişilerde, ağır kaldıran bireylerde, ev hanımlarında ve sürekli aynı hareketi yapan meslek gruplarında da oldukça sık ortaya çıkabilir.
Sık Görülen Tendinit Türleri
Tendon iltihabı vücudun farklı bölgelerinde gelişebilir. En sık görülen tendinit türleri şunlardır:
Omuz Tendiniti
Omuz çevresindeki rotator manşet tendonlarının sıkışması ve zorlanması sonucu oluşur. Özellikle kolu yukarı kaldırırken ağrı görülür.
Tenisçi Dirseği (Lateral Epikondilit)
Dirseğin dış kısmındaki tendonların zorlanmasına bağlı gelişir. Sık tekrarlayan el ve bilek hareketleri risk oluşturur.
Golfçü Dirseği (Medial Epikondilit)
Dirseğin iç kısmındaki tendon yapılarının etkilenmesiyle oluşur.
Aşil Tendiniti
Topuk arkasında bulunan Aşil tendonunun iltihaplanmasıdır. Koşucular ve sporcularda sık görülür.
Patellar Tendinit
Diz kapağı tendonunda gelişen zorlanmadır. Özellikle zıplama sporlarıyla uğraşan bireylerde görülür.
De Quervain Tendiniti
Başparmak çevresindeki tendonların iltihaplanmasıdır. Telefon kullanımı ve tekrarlayan el hareketleriyle ilişkilidir.
Tendinit Neden Olur?
“Tendinit neden olur?” sorusunun cevabı çoğu zaman tendonun aşırı yük altında kalmasıyla ilişkilidir. Tendonlar tekrarlayan hareketler sırasında sürtünmeye ve zorlanmaya maruz kalır. Bu durum zamanla mikroskobik yırtıklara ve iltihabi sürece neden olabilir.
Başlıca nedenler şunlardır:
- Tekrarlayan hareketler
- Ani zorlayıcı egzersizler
- Isınmadan spor yapmak
- Yanlış antrenman teknikleri
- Masa başı çalışma alışkanlıkları
- Kas dengesizlikleri
- İleri yaşa bağlı tendon yıpranması
- Romatizmal hastalıklar
- Diyabet gibi sistemik hastalıklar
Özellikle uzun süre devam eden zorlanmalar tendon yapısında kalıcı bozulmalara neden olabilir.
Risk Faktörleri Nelerdir?
Bazı kişilerde tendinit gelişme riski daha yüksektir. Özellikle şu durumlar risk oluşturabilir:
- 40 yaş üzeri olmak
- Profesyonel spor yapmak
- Sürekli bilgisayar kullanmak
- Ağır fiziksel işlerde çalışmak
- Fazla kilo
- Duruş bozuklukları
- Esneklik kaybı
- Kas güçsüzlüğü
Risk faktörlerinin erken fark edilmesi tendon hasarının ilerlemesini önlemek açısından önemlidir.
Tendon İltihabı Belirtileri
Tendon iltihabı belirtileri hastalığın bulunduğu bölgeye göre değişebilir. Ancak çoğu hastada ortak yakınmalar görülür.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Hareket sırasında ağrı
- Dinlenirken azalan ancak hareketle artan hassasiyet
- Şişlik
- Eklem çevresinde sıcaklık hissi
- Güç kaybı
- Hareket kısıtlılığı
- Sabah sertliği
- Tendon üzerinde hassasiyet
Örneğin omuz tendinitinde kolu kaldırmak zorlaşırken, Aşil tendinitinde yürürken topuk arkasında ağrı hissedilebilir.
İleri seviyelerde tendon yapısında yırtılmalar gelişebilir. Bu nedenle uzun süren ağrılar ihmal edilmemelidir.
Tendinit Tanısı Nasıl Konulur?
Tendinit tanısında detaylı fizik muayene büyük önem taşır. Ağrının yeri, hareketle ilişkisi ve tendon üzerindeki hassasiyet değerlendirilir.
Gerekli durumlarda:
- Ultrasonografi
- Manyetik Rezonans (MR)
- Röntgen görüntüleme
istenebilir.
MR görüntüleme tendon yapısındaki hasarın derecesini değerlendirmede oldukça faydalıdır.
Tendinit Tedavisi
Tendinit tedavisi hastalığın şiddetine ve tendon hasarının derecesine göre planlanır. Erken dönemde uygulanan doğru tedavi çoğu hastada başarılı sonuç verir.
İstirahat ve Aktivite Düzenlemesi
Tendonun zorlandığı hareketlerin azaltılması ilk aşamada önemlidir.
İlaç Tedavisi
Ağrı ve inflamasyonu azaltmak amacıyla antiinflamatuar ilaçlar kullanılabilir.
Fizik Tedavi
Kas dengesini düzeltmek, tendon üzerindeki yükü azaltmak ve hareket açıklığını artırmak amacıyla uygulanır.
PRP ve Enjeksiyon Tedavileri
Bazı hastalarda iyileşmeyi desteklemek amacıyla PRP gibi biyolojik tedavi yöntemlerinden faydalanılabilir.
Cerrahi Tedavi
İleri tendon yırtıkları veya uzun süre geçmeyen kronik tendinit durumlarında cerrahi tedavi gerekebilir.
Tendinit Ne Kadar Sürede İyileşir?
Hafif vakalarda birkaç hafta içinde iyileşme görülebilirken, kronik tendon problemleri aylar sürebilir.
Düzenli fizik tedavi, kontrollü egzersiz programı ve doktor önerilerine uyum iyileşme sürecini hızlandırır.
Tendon İltihabı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen tendon iltihapları zamanla kronikleşebilir. Sürekli devam eden inflamasyon tendon yapısında zayıflamaya neden olur ve ilerleyen dönemde tendon kopmalarına kadar gidebilir.
Ayrıca:
- Kalıcı ağrı
- Hareket kaybı
- Kas güçsüzlüğü
- Günlük aktivitelerde zorlanma
- Spor performansında düşüş
gibi problemler ortaya çıkabilir.
Özellikle omuz ve Aşil tendonundaki kronik hasarlar cerrahi müdahale gerektirebilecek ciddi problemlere dönüşebilir.
Eğer hareket sırasında artan ağrılarınız, uzun süredir geçmeyen eklem hassasiyetiniz veya tendon bölgesinde güç kaybınız varsa, erken dönemde uzman değerlendirmesi büyük önem taşır. Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, tendinit ve tendon yaralanmalarında güncel tanı ve tedavi yöntemleriyle hastalarına kişiye özel yaklaşım sunmaktadır. Tendon sağlığınızı korumak ve size uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için Op. Dr. Fatih Volkan Tercan ile iletişime geçebilirsiniz.