Impingement Sendromu

Impingement Sendromu Nedir?

İmpingement sendromu, eklem hareketi sırasında kemik yapılar ile yumuşak dokular (tendon, labrum, bursa) arasında tekrarlayan mekanik sıkışma ve sürtünme sonucu gelişen, ilerleyici karaktere sahip bir ortopedik patolojidir. En sık omuz ve kalça eklemlerinde görülür ve temel problem “hareket alanı ile anatomik boşluk arasındaki uyumsuzluk”tur.

Omuzda bu durum rotator manşet tendonlarının akromion altında sıkışması şeklinde ortaya çıkar. Kalçada ise femur başı-boyun bileşkesi ile asetabulum arasındaki anormal temas sonucu labrum ve kıkırdak yapılar hasar görür.

Uzun süre devam eden mekanik sıkışma, sadece ağrıya değil, tendon dejenerasyonu, labral yırtıklar ve erken kireçlenmeye kadar ilerleyebilen yapısal bozulmalara neden olabilir.

Impingement Sendromu Ne Demek?

İmpingement, “sıkışma” anlamına gelir. Ortopedik olarak bu terim, eklem hareketi sırasında yumuşak dokuların kemik yapılar arasında dar bir alanda sıkışmasını ifade eder.

Bu durum iki ana klinik tabloyu kapsar:

  • Omuz sıkışma sendromu (subakromial impingement): Rotator manşet tendonları ve subakromial bursa etkilenir.
  • Kalça sıkışma sendromu (femoroasetabular impingement – FAI): Femur ve asetabulum arasında uyumsuz temas oluşur.

Her iki durumda da problem sadece “ağrı” değil, eklem mekaniğinin bozulmasıdır.

Impingement Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı; hastanın şikayetleri, klinik muayene ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi ile konur.

Omuz değerlendirmesi:

  • Neer testi ve Hawkins-Kennedy testi
  • Kol kaldırma sırasında ağrılı ark değerlendirmesi
  • Kas gücü ve rotator manşet fonksiyon analizi
  • Röntgen ile akromion şekli ve kemik çıkıntıların incelenmesi
  • MR ile tendon yırtığı, bursit ve ödem değerlendirilmesi

Kalça değerlendirmesi:

  • FADIR (flexion-adduction-internal rotation) testi
  • FABER testi
  • Kalça hareket açıklığının analizi
  • Röntgen ile CAM ve Pincer deformitelerinin değerlendirilmesi
  • MR/MR artrografi ile labrum ve kıkırdak hasarının incelenmesi

Erken tanı, eklemde geri dönüşü olmayan hasar oluşmadan müdahale edilmesini sağlar.

Impingement Sendromu Hangi Şikayetlere Yol Açar?

İmpingement sendromu hem omuz hem kalçada benzer mekanik ağrı paternleri oluşturur:

Omuzda:

  • Kol kaldırırken keskinleşen ağrı
  • Gece ağrısı ve üzerine yatamama
  • Raflara uzanma, giyinme gibi hareketlerde zorlanma
  • Omuzda güç kaybı ve çabuk yorulma
  • Hareket sırasında sürtünme ve takılma hissi

Kalçada:

  • Kasık bölgesine yayılan ağrı
  • Uzun süre oturma sonrası kalkarken ağrı
  • Merdiven çıkma ve çömelmede zorlanma
  • Spor sırasında kalçada sıkışma hissi
  • Hareket kısıtlılığı ve performans düşüşü

İmpingement Sendromu Belirtileri

  • Aktivite ile artan mekanik ağrı
  • Eklem içinde sıkışma veya blokaj hissi
  • Hareket açıklığında azalma
  • İleri evrede istirahat ağrısı
  • Kas güçsüzlüğü ve fonksiyon kaybı
  • Spor performansında belirgin düşüş

Omuz Sıkışması Neden Olur?

Omuz sıkışması genellikle subakromial boşluğun daralmasına bağlı gelişir:

  • Akromionun anatomik olarak kavisli veya çıkıntılı olması
  • Rotator manşet tendonlarında kalınlaşma ve dejenerasyon
  • Subakromial bursada inflamasyon
  • Tekrarlayan baş üstü aktiviteler
  • Skapular hareket bozukluğu (kürek kemiği disfonksiyonu)
  • Kas dengesizlikleri ve postür bozukluğu

Kalça Sıkışması Neden Olur?

Kalça sıkışması femur ve asetabulum arasındaki uyumsuz temastan kaynaklanır:

  • CAM deformitesi (femur başı-boyun birleşiminde çıkıntı)
  • Pincer deformitesi (asetabulumun aşırı örtücülüğü)
  • Kombine tip sıkışmalar
  • Yoğun spor yüklenmesi (özellikle futbol, dans, dövüş sporları)
  • Genetik ve anatomik varyasyonlar
  • Tekrarlayan derin kalça fleksiyonu

Omuz Sıkışması Kimlerde Görülür?

  • Baş üstü çalışan meslek grupları
  • Yüzme, tenis, voleybol gibi sporcular
  • 40 yaş üzeri bireyler
  • Omuz kas gücü zayıf kişiler
  • Uzun süre masa başında çalışanlar ve postür bozukluğu olanlar

Kalça Sıkışması Kimlerde Görülür?

  • Genç ve aktif sporcular
  • Futbol, basketbol, dans gibi sporlarla uğraşanlar
  • Kalça fleksiyonu yoğun aktiviteler yapanlar
  • Anatomik olarak dar kalça yapısına sahip bireyler
  • Uzun süre oturarak çalışan kişiler

İmpingement Sendromu Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Tedavi, hastalığın evresine ve yapısal bozukluğun derecesine göre planlanır. Temel amaç ağrıyı azaltmak değil, sıkışmaya neden olan mekanik problemi ortadan kaldırmaktır.

1. Konservatif tedavi

  • Aktivite modifikasyonu (zorlayıcı hareketlerin azaltılması)
  • Anti-inflamatuvar ilaçlar
  • Buz uygulaması ve ödem kontrolü
  • Kas dengesini düzeltmeye yönelik fizik tedavi
  • Skapula ve kalça stabilizasyon egzersizleri

2. Rehabilitasyon programları

  • Rotator manşet güçlendirme (omuz)
  • Kalça çevresi kas güçlendirme
  • Postür ve biyomekanik düzeltme
  • Esneklik ve mobilite çalışmaları
  • Fonksiyonel hareket eğitimi

3. Enjeksiyon tedavileri

  • Subakromial kortizon enjeksiyonları (omuz)
  • Kalça eklem içi enjeksiyonlar (seçilmiş vakalarda)
  • PRP gibi biyolojik tedaviler (destekleyici amaçlı)

Cerrahi tedavi

Konservatif tedaviye yanıt alınamayan ve yapısal sıkışması olan hastalarda uygulanır:

Cerrahi yaklaşım kapalı yöntemlerle yapılır ve hedef eklem mekaniğini yeniden normalleştirmektir.

Op. Dr. Fatih Volkan Tercan’ın İmpingement Sendromuna Yaklaşımı

İmpingement sendromu, hem omuz hem kalçada doğru analiz edilmediğinde yalnızca ağrı tedavisi ile yönetilmeye çalışılan ancak altta yatan mekanik bozukluk devam ettiği için tekrarlayan şikayetlere neden olan bir hastalıktır.

Op. Dr. Fatih Volkan Tercan’ın yaklaşımında:

  • Her hastada detaylı fizik muayene ve görüntüleme ile doğru evreleme yapılması
  • Ağrıya değil, ağrıyı oluşturan mekanik probleme odaklanılması
  • Önceliğin her zaman konservatif tedavi ve fonksiyonel rehabilitasyon olması
  • Sporcularda performans kaybını önleyecek şekilde kişiye özel planlama yapılması
  • İleri vakalarda artroskopik cerrahi ile anatomik düzeltme sağlanması

Bu yaklaşım hem erken evrede ameliyatsız iyileşme şansını artırır hem de cerrahi gereken hastalarda daha öngörülebilir ve kalıcı sonuçlar elde edilmesini hedefler.

robotik cerrahi, robot destekli ameliyat, kapalı ameliyat, minimal invaziv cerrahi, robotik cerrahinin avantajları, robotik ameliyat sonrası iyileşme, operatör doktor robotik cerrahi, Bursa robotik cerrah, robotik cerrahi fiyatları

İMPİNGEMENT SENDROMU

Birçok kişiye göre omuzdaki ağrının nedeni omuzdaki bursa adı verilen kesenin inflamasyonu olan bursittir. Tendinit; tendon inflamasyonuna verilen isimdir ve omuzdaki ağrının bir diğer nedeni olabilir. Bursa veya tendonların inflamasyonlarına bir çok problem neden olabilir. Bu problemlerden bir tanesi impingement (sıkışma)sendromudur. İmpingement sendromu; rotator manşet (döndürücü kılıf)tendonlarının omuz ekleminin çatısında bulunan akromiona sürtünmesiyle oluşur.

Omuz ekleminde 3 kemik yer alır: kürek kemiği (skapula), kol kemiği (humerus) ve köprücük kemiği. (Klavikula). Kol kemiğini kürek kemiğine bağlayan yapı rotator kılıftır. Bu kılıf 4 kasın kirişinden oluşur: supraspinatus, infraspinatus, teres minör ve subskapularis. Kirişler, kasları kemiğe bağlayan yapılardır. Kaslar, kemikleri bu kirişleri çekerek hareket ettirirler. Rotator manşet kolumuzu kaldırmada ve omuzu döndürme hareketinde yardımcıdır. Rotator manşet kolumuzu kaldırırken kol kemiğinin kürek kemiğinin yuvasında sıkı bir şekilde durmasını sağlar. Rotator manşet; kürek kemiği çıkıntısı olan akromion ile omuz başı arasında 1-1.5 cm’lik bir aralıkta uzanır. Akromion ile rotator manşet arasında bursa adlı kese şeklinde bir yapı yer alır. Bu yapı, kayganlaştırıcı bir sıvı ile kemik ve kas arasında sürtünmeyi azaltır. Hareket açıklığının devamı için yumuşak bir bölge sağlar.

Genellikle kolumuzu kaldırırken akromion ve rotator manşet tendonları arasında tendonların kayarak hareket etmesini sağlayacak yeterli hareket alanı vardır. Fakat her kolumuzu kaldırışımızda tendon ve bursa dokusunun akromiona bir miktar sürtünmesi olur. Bu olaya impingement (sıkışma) denmektedir. Normalde omuz ekleminde bir miktar kadar sıkışma olmaktadır. Gün içinde kolumuzu omuz seviyesi üzerine her kaldırışımızda bir miktar sıkışmaya neden olmaktadır.Kolun sürekli omzun üzerine kaldırılmasını gerektiren işler, tekrarlayan fırlatma hareketi bu sıkışmanın problem haline gelmesine yol açabilir.

Sıkışma; rotator manşet tendonlarında irritasyon veya hasar oluşturduğunda problem halini alır. Kolun kaldırma hareketi kol kemiğini (humerus), akromionun köşesine doğru zorlar. Aşırı kullanım ile bu durum bursa dokusunda irritasyona ve şişmeye neden olur. Akromion ve rotator manşet arasındaki alanı daraltan her olay sıkışmanın kötüleşmesine yol açar. Kemik çıkıntılar akromion ve rotator manşet arasındaki alanı daraltabilirler.

Akromioklaviküler eklemdeki aşınma sonucu kemikte dikensi çıkıntılar oluşabilir. Bazı hastalarda bu alan akromionun anatomik yapısı nedeniyle dardır.Bazı akromion tipleri çok aşağıya eğimlidir ve rotator manşet üzerinde bası oluşturmaktadır. Erken evrelerde omuzda sürekli bir acı vardır. Aynı zamanda kolu yana veya öne-yukarı kaldırırken ağrıya neden olur. Hastaların çoğu ağrı nedeniyle etkilenen omuz üzerine yatmakta zorlandıklarını ifade ederler. Arka cebe uzanırken hissedilen keskin ağrı impingement sendromunun belirtilerinden biridir. Durum ilerledikçe , omuzdaki huzursuzluk artar. Güçsüzlük ve kolu kaldıramama rotator manşette yırtık oluştuğunu düşündürür. Tanı İmpingement sendromuna tanı , detaylı hikaye ve fizik muayene ile konur. Anormal eğimli akromion veya kemik çıkıntıları görmek için röntgen istenir. Rotator manşet yırtığından şüphelenilirse MRI (manyetik rezonans görüntüleme) tetkiki istenir. MRI hem kemik yapı hem de tendonlar hakkında bize ayrıntılı bilgi veren bir görüntüleme yöntemidir. Bazı vakalarda ağrının omuzdan veya boyundaki bir olaydan mı kaynaklandığını ayırmak için omuz eklemindeki bursa dokusuna lokal anestezik verilir. İnjeksiyon sonrası ağrının ortadan kalkması omuz kaynaklı olduğunu doğrular.

Tedavi
Cerrahi Dışı Tedavi
İlk önce antienflamatuar ve ağrı kesici tedavi başlanır. Eklemi istirahat ettirmek ve buz uygulamak yararlı olur. Ağrı azalmıyor ise kortizon injeksiyonu yapılabilir. Kortizonun etkisi geçicidir. Fizik tedaviden ağrı ve inflamasyonun azaltılmasında yararlanılabilinir. Omuz hareket aralığını arttırıcı egzersizler faydalı olur.

Cerrahi Tedavi
Cerrahi dışı tedavi yöntemleri ile semptomlarda gerileme olmuyor ise cerrahi tedavi düşünülür. Subakromial Dekompresyon Cerrahi tedavinin amacı rotator manşet tendonları ile akromion arasındaki alanı genişletmektir. Akromionun yaptığı basıyı azaltmak işlemine subakromial dekompresyon denilmektedir. İlk önce rotator manşet ve bursa dokusu üzerinde bası oluşturan akromion altındaki kemik çıkıntılar temizlenir. Genellikle bu sırada akromionun altından da bir miktar kemik doku çıkarılarak boşluk genişletilmeye çalışılır. Akromioplasti; cerrahi olarak akromionun kesilmesi ve şekil verilmesi işlemidir.

Rezeksiyon Artroplastisi
Aşırı kullanılan bir omuzda impingement tek problem olmayabilir. Akromioklaviküler eklemde dejeneratif değişiklikler görülmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Akromioklaviküler eklemde kireçlenme olduğuna inanılıyorsa köprücük kemiğinin ucu kesilmesi işlemi yapılabilir. Bu işleme rezeksiyon artroplastisi denmektedir. Köprücük kemiğin uç kısmından 2 cmlik bölüm çıkarılır. Buradaki amaç; kemiğe sürtünmeden ileri gelen ağrının ortadan kaldırılmasıdır. Artroskopik Girişim İmpingement cerrahisi artroskopi ile yapılabilir. Artroskop küçük bir insizyon ile eklem içine sokulan ve eklemin görüntülenmesini sağlayan küçük bir kameradır. Bu kamera sayesinde çalışılan saha televizyon ekranından görülür. Açılan birkaç küçük kesi ile cerrahi aletler sokularak kemik doku törpülenir. Artroskopi sonrası ertesi gün taburcu olunabilir. Açık Girişim Bazı vakalarda kemik çıkıntılarının çıkarılması için 5-6 cmlik bir insizyon ile açık cerrahi yapılır. Akromion altındaki kemik çıkıntılar alınır. Kemiğin pürüzlü yüzeyleri traşlanır. Gerekli görülürse kemiğin bir kısmı kesilebilir. 1-2 gün hastanede kalınır.

Rehabilitasyon
Cerrahi Dışı Tedavi Rehabilitasyonu
Cerrahi tedavi gerektirmeyecek vakalarda omuz ve rotator manşet grubu kasları güçlendirme ve germe egzersiz programı verilir.Bu kasların güçlenmesi omuz ekleminde stabiliteyi arttırır. Aynı zamanda impingement sendromu semptomlarının azalmasında faydalıdır. Ayrıca omzunuzdaki problemlerin ilerlememesi için günlük aktivitelerinizde dikkat etmeniz gerekenler hakkında bilgi verilecektir

Cerrahi Tedavi Sonrası Rehabilitasyon
Omuz cerrahisi sonrası rehabilitasyon yavaş ilerleyen bir proçestir. Rehabilitasyon dönemi birkaç hafta sürer. Tam düzelme 2-3 ayı bulabilir. Omuzda erken dönemde hareketi sağlamak ve arttırmak önemlidir fakat iyileşmekte olan dokuları koruma açısından dengeli bir rehabilitasyon programı uygulamak gerekir. Cerrahi sonrası birkaç gün omuzu korumak için kol-gövde askısı takılır. Artroskopik prosedürlerden sonraki rehabilitasyon hızlı ilerler. Hareket genişliğini sağlayan egzersizler ile başlanılır ve germe – güçlendirme egzersizleri ile devam edilir. Çok kısa zamanda çok fazla egzersiz yapmama konusunda dikkatli olmanız gerekir. Omuzun ön kısmındaki kasların kesildiği ameliyatlar sonrası rehabilitasyon yavaş seyreder. Pasif egzersizler ile başlanır. Pasif egzersizler sırasında omzunuz hareket ettirilir fakat kaslarınız aktif olarak kasılmaz. Terapistiniz omzunuzu kibarca hareket ettirir ve kolunuz gerer. Bu pasif hareketleri evde nasıl yapacağınız anlatılır. Aktif terapi dönemi 3-4. Haftada başlar.